سرطان مثانه؛ علائم، تشخیص و درمان در مراحل اولیه

مشاهده خون در ادرار، به‌خصوص اگر بدون درد باشد، یکی از علائمی است که نباید نادیده گرفته شود. اگرچه خون در ادرار در بسیاری از موارد به دلایل غیرسرطانی مانند عفونت یا سنگ‌های دستگاه ادراری ایجاد می‌شود، یکی از بیماری‌هایی که باید در بررسی آن در نظر گرفته شود سرطان مثانه است.

سرطان مثانه زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های مثانه دچار تغییرات غیرطبیعی شوند و رشد کنترل‌نشده پیدا کنند. بیشتر موارد از سلول‌های اروتلیال پوشاننده سطح داخلی مثانه منشأ می‌گیرند. نوع تومور، درجه آن و میزان نفوذ سرطان به دیواره مثانه نقش مهمی در انتخاب درمان و پیش‌آگهی بیمار دارند.

بخش قابل‌توجهی از سرطان‌های مثانه در زمانی تشخیص داده می‌شوند که هنوز به عضله دیواره مثانه نفوذ نکرده‌اند. در این شرایط، درمان معمولاً با برداشتن تومور از طریق مجرای ادرار (TURBT) آغاز می‌شود و بسته به میزان خطر عود و پیشرفت بیماری، ممکن است درمان داخل مثانه‌ای و پیگیری منظم نیز لازم باشد.

در این مقاله بررسی می‌کنیم سرطان مثانه چیست، چه علائمی ایجاد می‌کند، چه عواملی احتمال ابتلا را افزایش می‌دهند و چگونه تشخیص، مرحله‌بندی و درمان می‌شود.

پاسخ کوتاه

سرطان مثانه بیماری‌ای است که اغلب از سلول‌های اروتلیال پوشاننده سطح داخلی مثانه آغاز می‌شود. شایع‌ترین علامت آن وجود خون در ادرار است که ممکن است بدون درد باشد، قطع شود و دوباره بازگردد.

درمان به مرحله، درجه و میزان خطر عود یا پیشرفت بیماری بستگی دارد. سرطان‌های غیرتهاجمی به عضله (NMIBC) معمولاً ابتدا با برداشتن تومور از طریق مجرای ادرار (TURBT) درمان می‌شوند و بسته به گروه خطر ممکن است درمان داخل مثانه‌ای مانند BCG یا شیمی‌درمانی داخل مثانه نیز لازم باشد.

در سرطان تهاجمی به عضله، درمان متفاوت است و ممکن است شامل سیستکتومی رادیکال، درمان سیستمیک و در بیماران مناسب، رویکردهای حفظ مثانه با ترکیب پرتودرمانی و شیمی‌درمانی باشد.

مهم‌ترین نکات

• خون در ادرار مهم‌ترین علامت هشداردهنده است: هماچوری، به‌ویژه اگر بدون درد باشد، یکی از شایع‌ترین علائم سرطان مثانه است؛ اما علل غیرسرطانی نیز بسیار شایع هستند.
• سیگار مهم‌ترین عامل خطر قابل اصلاح است: استعمال دخانیات یکی از مهم‌ترین عوامل شناخته‌شده در ایجاد سرطان مثانه است.
• عمق نفوذ تومور اهمیت زیادی دارد: سرطان مثانه به دو گروه مهم غیرتهاجمی به عضله (NMIBC) و تهاجمی به عضله (MIBC) تقسیم می‌شود و درمان این دو گروه متفاوت است.
• درمان بر اساس میزان خطر انتخاب می‌شود: در NMIBC، مرحله، درجه، تعداد و اندازه تومورها و وجود CIS در تعیین درمان بعد از TURBT اهمیت دارند.
• پیگیری بعد از درمان ضروری است: برخی سرطان‌های مثانه احتمال عود قابل‌توجهی دارند؛ بنابراین برنامه پیگیری، از جمله سیستوسکوپی در زمان‌های تعیین‌شده، بخش مهم مراقبت است.

سرطان مثانه چیست؟

مثانه یک اندام عضلانی، توخالی و انعطاف‌پذیر در قسمت پایین شکم (لگن) است که وظیفه جمع‌آوری و ذخیره ادرار تولیدشده توسط کلیه‌ها را بر عهده دارد. دیواره داخلی مثانه با سلول‌های خاصی به نام سلول‌های «اروتلیال» پوشیده شده است که هنگام پر شدن مثانه کش می‌آیند و هنگام خالی شدن آن منقبض می‌شوند.

سرطان مثانه زمانی آغاز می‌شود که DNA این سلول‌ها دچار جهش شده و دستورالعمل‌های رشد طبیعی خود را از دست می‌دهند. در نتیجه، این سلول‌های غیرطبیعی به‌سرعت تکثیر شده و به جای از بین رفتن در پایان چرخه عمر طبیعی خود، انباشته می‌شوند و توده‌ای به نام تومور را تشکیل می‌دهند. اگرچه سرطان می‌تواند از اندام‌های مجاور به مثانه سرایت کند، اما اصطلاح «سرطان مثانه» مشخصاً به تومورهایی اشاره دارد که از بافت خود این اندام منشأ می‌گیرند.

سرطان مثانه غیرتهاجمی و تهاجمی به عضله چه تفاوتی دارند؟

یکی از مهم‌ترین تقسیم‌بندی‌های سرطان مثانه بر اساس میزان نفوذ تومور به دیواره مثانه انجام می‌شود.

سرطان مثانه غیرتهاجمی به عضله (NMIBC) شامل تومورهایی است که هنوز به عضله دترسور دیواره مثانه نفوذ نکرده‌اند و معمولاً شامل مراحل Ta، T1 و کارسینوم درجا (CIS) می‌شوند.

در مقابل، در سرطان مثانه تهاجمی به عضله (MIBC)، تومور به لایه عضلانی مثانه رسیده است. این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا روش درمان، احتمال پیشرفت بیماری و برنامه پیگیری در این دو گروه متفاوت است.

انواع سرطان مثانه

پزشکان بر اساس نوع سلولی که دچار جهش سرطانی شده است، سرطان مثانه را دسته‌بندی می‌کنند. تعیین نوع سرطان برای انتخاب بهترین مسیر درمانی بسیار حیاتی است:

کارسینوم اروتلیال (Urothelial Carcinoma)

این نوع که پیش‌تر با نام کارسینوم سلول انتقالی (TCC) شناخته می‌شد، شایع‌ترین نوع سرطان مثانه است. این بیماری دقیقاً از همان سلول‌های اروتلیال که سطح داخلی مثانه را می‌پوشانند، آغاز می‌شود. از آنجا که این سلول‌ها در پوشش داخلی کلیه‌ها و حالب‌ها (لوله‌های متصل‌کننده کلیه به مثانه) نیز وجود دارند، این نوع سرطان ممکن است در آن نواحی نیز بروز کند.

کارسینوم سلول سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma)

کارسینوم سلول سنگفرشی نوعی نسبتاً نادر از سرطان مثانه است که با تحریک و التهاب مزمن مثانه ارتباط دارد. عواملی مانند شیستوزومیازیس در مناطق اندمیک و برخی شرایطی که باعث تحریک طولانی‌مدت مثانه می‌شوند می‌توانند خطر این نوع سرطان را افزایش دهند.

این نوع از نظر رفتار بیماری و درمان با کارسینوم اروتلیال تفاوت‌هایی دارد و تشخیص دقیق نوع بافت‌شناسی برای انتخاب درمان اهمیت دارد.

آدنوکارسینوم (Adenocarcinoma)

این نوع بسیار نادر است و از سلول‌های غده‌ایِ ترشح‌کننده مخاط در مثانه منشأ می‌گیرد. آدنوکارسینوم مثانه شباهت زیادی به سرطان‌های غده‌ای در سایر اندام‌های گوارشی دارد.

علائم سرطان مثانه چیست؟

خون در ادرار؛ شایع‌ترین علامت

وجود خون در ادرار یا هماچوری یکی از شایع‌ترین علائم سرطان مثانه است و در مراحل اولیه اغلب بدون درد رخ می‌دهد. ادرار ممکن است صورتی، قرمز یا تیره به نظر برسد؛ در بعضی افراد نیز مقدار خون آن‌قدر کم است که فقط در آزمایش ادرار مشخص می‌شود.

خونریزی ممکن است دائمی نباشد و برای مدتی ناپدید شود و سپس دوباره بازگردد. به همین دلیل، برطرف شدن ظاهری هماچوری لزوماً علت آن را مشخص نمی‌کند و باید بر اساس شرایط بیمار ارزیابی پزشکی انجام شود.

البته مشاهده خون در ادرار به معنی ابتلای قطعی به سرطان مثانه نیست. عفونت ادراری، سنگ کلیه یا مثانه و سایر بیماری‌های دستگاه ادراری نیز می‌توانند باعث هماچوری شوند.

سایر علائم ادراری

برخی بیماران ممکن است علائمی مانند موارد زیر داشته باشند:

• تکرر ادرار؛
• احساس فوریت برای ادرار کردن؛
• درد یا سوزش هنگام ادرار؛
• بیدار شدن مکرر برای ادرار کردن در طول شب.

این علائم بسیار شایع‌اند و اغلب دلایل غیرسرطانی دارند؛ بنابراین وجود آنها به‌تنهایی سرطان مثانه را ثابت نمی‌کند.

علائم احتمالی در بیماری پیشرفته

بسته به محل و میزان گسترش بیماری، ممکن است علائمی مانند مشکل در دفع ادرار، درد کمر یا لگن، کاهش وزن و اشتها، ضعف، تورم پاها یا درد استخوان ایجاد شوند. وجود این علائم نیز اختصاصی سرطان مثانه نیست و نیازمند بررسی پزشکی است.

آیا هر خون در ادراری نشانه سرطان مثانه است؟

خیر. وجود خون در ادرار یا هماچوری می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و بسیاری از آنها سرطان نیستند. عفونت دستگاه ادراری، سنگ کلیه یا مثانه، برخی بیماری‌های کلیوی و مشکلات دیگر دستگاه ادراری نیز می‌توانند باعث مشاهده خون در ادرار شوند.

بااین‌حال، هماچوری قابل مشاهده را نباید صرفاً به یک علت خوش‌خیم نسبت داد، به‌خصوص اگر بدون درد باشد، دوباره تکرار شود یا فرد عوامل خطر سرطان مثانه مانند سابقه مصرف دخانیات داشته باشد.

پزشک بر اساس سن، سابقه پزشکی، عوامل خطر، علائم همراه و نتایج آزمایش‌ها مشخص می‌کند چه بررسی‌هایی لازم است. این بررسی‌ها ممکن است شامل آزمایش ادرار، تصویربرداری دستگاه ادراری و در شرایط مناسب سیستوسکوپی باشد.

بنابراین وجود خون در ادرار به معنی سرطان نیست، اما پیدا کردن علت آن اهمیت دارد.

علل و عوامل خطر سرطان مثانه

چرا سلول‌های مثانه سرطانی می‌شوند؟ اگرچه علت دقیق جهش‌های ژنتیکی همیشه مشخص نیست، اما تحقیقات علمی عوامل خطر متعددی را شناسایی کرده‌اند که تماس با آن‌ها احتمال ابتلا را به‌شدت افزایش می‌دهد:

استعمال دخانیات

سیگار مهم‌ترین عامل خطر قابل اصلاح سرطان مثانه است. مواد سرطان‌زای موجود در دود تنباکو وارد خون می‌شوند، توسط کلیه‌ها فیلتر شده و از طریق ادرار دفع می‌شوند؛ در نتیجه سلول‌های پوشاننده دستگاه ادراری در معرض این مواد قرار می‌گیرند.

بر اساس گزارش انجمن سرطان آمریکا، استعمال دخانیات با حدود نیمی از موارد سرطان مثانه در ایالات متحده ارتباط دارد. ترک سیگار می‌تواند یکی از مهم‌ترین اقدامات برای کاهش مواجهه آینده با مواد سرطان‌زا باشد.

مواجهه شغلی با برخی مواد شیمیایی

تماس طولانی‌مدت با بعضی مواد شیمیایی در محیط کار می‌تواند خطر سرطان مثانه را افزایش دهد. برخی آمین‌های آروماتیک و مواد مورد استفاده یا تولیدشده در صنایع رنگ، لاستیک، چرم، فلز و فرآورده‌های نفتی از جمله مواجهه‌های شناخته‌شده هستند.

میزان خطر به نوع ماده، مقدار و مدت تماس و رعایت اصول حفاظت شغلی بستگی دارد. افرادی که سابقه مواجهه شغلی قابل‌توجه دارند بهتر است این موضوع را در شرح حال پزشکی خود مطرح کنند.

سابقه درمان‌های پزشکی خاص

استفاده از داروهای شیمی‌درمانی خاص (مانند سیکلوفسفامید) در گذشته، یا دریافت پرتودرمانی در ناحیه لگن (مثلاً برای درمان سرطان پروستات یا دهانه رحم)، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان مثانه را در سال‌های بعد افزایش دهد.

التهاب و عفونت مزمن مثانه

همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، عفونت‌های ادراری مزمن، سنگ‌های درمان‌نشده مثانه و استفاده طولانی‌مدت از سوند ادراری، با ایجاد التهاب مداوم، خطر ابتلا به کارسینوم سلول سنگفرشی را بالا می‌برند.

سایر عوامل خطر

عوامل دیگری نیز با افزایش احتمال ابتلا به سرطان مثانه ارتباط دارند؛ از جمله افزایش سن، جنسیت مرد، سابقه شخصی یا خانوادگی برخی سرطان‌های دستگاه ادراری، بعضی عوامل ژنتیکی، مواجهه طولانی‌مدت با آرسنیک موجود در آب آشامیدنی در برخی مناطق و استفاده طولانی‌مدت از سوند ادراری در شرایط خاص.

همچنین سابقه دریافت بعضی داروهای شیمی‌درمانی مانند سیکلوفسفامید یا پرتودرمانی ناحیه لگن می‌تواند خطر سرطان مثانه را در سال‌های بعد افزایش دهد.

برای بررسی کامل‌تر عوامل قابل اصلاح و غیرقابل اصلاح، می‌توانید مقاله «عوامل خطر سرطان مثانه» را مطالعه کنید.

سرطان مثانه چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اگر بر اساس علائم یا آزمایش‌ها احتمال بیماری مثانه مطرح باشد، پزشک ممکن است از ترکیبی از روش‌های زیر استفاده کند:

• آزمایش ادرار: برای بررسی وجود خون و سایر ناهنجاری‌ها.
• سیتولوژی ادرار: نمونه ادرار از نظر وجود سلول‌های غیرطبیعی بررسی می‌شود. این آزمایش به‌خصوص برای برخی تومورهای درجه بالا مفیدتر است، اما نتیجه منفی سرطان مثانه را به‌طور کامل رد نمی‌کند.
• سیستوسکوپی: پزشک با استفاده از وسیله باریک مجهز به دوربین داخل مثانه را مشاهده می‌کند و نواحی مشکوک را بررسی می‌کند.
• TURBT و بررسی پاتولوژی: اگر ضایعه مشکوکی دیده شود، برداشت تومور از طریق مجرای ادرار (TURBT) امکان بررسی بافت زیر میکروسکوپ را فراهم می‌کند. پاتولوژی برای مشخص شدن نوع، درجه و میزان تهاجم تومور اهمیت اساسی دارد.
• تصویربرداری: بسته به شرایط بیمار، CT urography، CT، MRI یا سایر روش‌های تصویربرداری ممکن است برای بررسی دستگاه ادراری و ارزیابی میزان گسترش بیماری استفاده شوند.

در برخی مراکز، روش‌هایی مانند سیستوسکوپی با نور آبی می‌توانند در شرایط مشخص به شناسایی بهتر برخی ضایعات، از جمله CIS، کمک کنند.

مراحل سرطان مثانه

مرحله سرطان نشان می‌دهد تومور تا چه عمقی در دیواره مثانه نفوذ کرده و آیا به غدد لنفاوی یا اندام‌های دیگر گسترش یافته است. مرحله بیماری یکی از مهم‌ترین عوامل در انتخاب درمان است.

مرحله ۰

سرطان به لایه‌های عمقی دیواره مثانه نفوذ نکرده است. این مرحله شامل تومورهای پاپیلاری غیرتهاجمی (Ta) و کارسینوم درجا (CIS یا Tis) می‌شود.

مرحله I

تومور از پوشش داخلی مثانه عبور کرده و وارد بافت همبند زیر آن شده است، اما هنوز به عضله دیواره مثانه نرسیده است.

مراحل ۰ و I در گروه سرطان مثانه غیرتهاجمی به عضله (NMIBC) قرار می‌گیرند.

مرحله II

سرطان به لایه عضلانی دیواره مثانه نفوذ کرده است. از این مرحله به بعد بیماری در گروه سرطان مثانه تهاجمی به عضله (MIBC) قرار می‌گیرد.

مرحله III

سرطان از عضله مثانه فراتر رفته و ممکن است بافت‌های اطراف مثانه، برخی اندام‌های مجاور یا غدد لنفاوی منطقه‌ای را درگیر کرده باشد. جزئیات مرحله III بر اساس میزان گسترش تومور و وضعیت غدد لنفاوی تعیین می‌شود.

مرحله IV

در این مرحله بیماری گسترش بیشتری پیدا کرده است؛ برای مثال ممکن است دیواره لگن یا شکم، غدد لنفاوی دورتر یا اندام‌هایی مانند ریه، کبد یا استخوان درگیر شده باشند.

مرحله دقیق بر اساس سیستم TNM و نتایج پاتولوژی و تصویربرداری تعیین می‌شود و برای انتخاب درمان اهمیت زیادی دارد.

آیا سرطان مثانه درمان می‌شود؟

بله، سرطان مثانه در بسیاری از بیماران قابل درمان است، اما احتمال موفقیت درمان به مرحله، درجه، نوع سرطان و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.

در سرطان‌های غیرتهاجمی به عضله، درمان معمولاً با TURBT و در صورت نیاز درمان داخل مثانه‌ای انجام می‌شود. این تومورها ممکن است عود کنند؛ به همین دلیل حتی پس از درمان موفق نیز پیگیری منظم اهمیت دارد.

در سرطان تهاجمی به عضله نیز درمان‌هایی مانند سیستکتومی رادیکال همراه با درمان سیستمیک یا در بیماران منتخب، درمان‌های حفظ مثانه قابل استفاده هستند.

اگر سرطان به اندام‌های دوردست گسترش یافته باشد، هدف درمان معمولاً کنترل بیماری، کاهش علائم و افزایش طول عمر است؛ هرچند درمان‌های سیستمیک جدید گزینه‌های بیشتری در اختیار بیماران قرار داده‌اند.

بنابراین پاسخ سؤال «آیا سرطان مثانه درمان می‌شود؟» به مرحله و ویژگی‌های اختصاصی بیماری هر فرد بستگی دارد.

درمان سرطان مثانه غیرتهاجمی به عضله (NMIBC)

در سرطان‌های مرحله ۰ و I که هنوز به عضله مثانه نفوذ نکرده‌اند، درمان معمولاً با برداشت تومور از طریق مجرای ادرار (TURBT) آغاز می‌شود.

بعد از TURBT، درمان بعدی برای همه بیماران یکسان نیست. پزشک بر اساس مرحله و درجه تومور، اندازه و تعداد ضایعات، وجود CIS، سابقه عود و سایر ویژگی‌ها، احتمال عود یا پیشرفت بیماری را ارزیابی می‌کند.

TURBT

در TURBT ابزار مخصوصی از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود و تومور بدون ایجاد برش روی شکم برداشته می‌شود. نمونه خارج‌شده برای بررسی پاتولوژی ارسال می‌شود تا نوع و درجه سرطان و میزان نفوذ آن مشخص شود.

در بعضی بیماران ممکن است TURBT مجدد برای ارزیابی یا برداشت کامل‌تر تومور لازم باشد.

درمان داخل مثانه‌ای

در درمان داخل مثانه‌ای، دارو از طریق سوند مستقیماً وارد مثانه می‌شود. بسته به گروه خطر بیمار ممکن است از شیمی‌درمانی داخل مثانه‌ای یا BCG استفاده شود.

در بیماری کم‌خطر، ممکن است پس از TURBT یک دوز شیمی‌درمانی داخل مثانه‌ای و سپس پیگیری کافی باشد. در گروه‌های خطر متوسط یا بالا، ممکن است دوره‌های بیشتری از درمان داخل مثانه‌ای لازم باشد.

BCG یک ایمونوتراپی داخل مثانه‌ای است که به‌ویژه در بعضی سرطان‌های پرخطر NMIBC و CIS نقش مهمی دارد. برنامه و مدت درمان بر اساس میزان خطر بیماری و پاسخ بیمار تعیین می‌شود.

در برخی موارد بسیار پرخطر یا بیماری‌ای که به درمان داخل مثانه‌ای پاسخ مناسبی نمی‌دهد، ممکن است سیستکتومی نیز مورد بررسی قرار گیرد.

از آنجا که دارو در درمان داخل مثانه‌ای مستقیماً داخل مثانه قرار داده می‌شود، میزان مواجهه سیستمیک با برخی داروها می‌تواند نسبت به درمان وریدی کمتر باشد؛ بااین‌حال این روش بدون عارضه نیست.

عوارض بسته به نوع درمان متفاوت‌اند و می‌توانند شامل تحریک مثانه، تکرر یا سوزش ادرار و علائم دیگر باشند. BCG نیز می‌تواند علاوه بر عوارض موضعی، در مواردی علائم سیستمیک ایجاد کند و عوارض جدی آن، اگرچه نادر هستند، نیازمند ارزیابی پزشکی فوری‌اند.

بنابراین نوع درمان داخل مثانه‌ای و عوارض احتمالی آن باید متناسب با داروی مورد استفاده برای بیمار توضیح داده شود.

درمان سرطان مثانه تهاجمی به عضله (MIBC)

وقتی سرطان به لایه عضلانی مثانه نفوذ کرده باشد، درمان با NMIBC متفاوت است و معمولاً به یک برنامه چندتخصصی نیاز دارد.

یکی از رویکردهای اصلی، سیستکتومی رادیکال یعنی برداشتن مثانه همراه با درمان سیستمیک قبل و/یا بعد از جراحی در بیماران مناسب است. نوع درمان سیستمیک بر اساس مرحله بیماری، شرایط عمومی بیمار، عملکرد کلیه و سایر عوامل انتخاب می‌شود و گزینه‌های درمانی در سال‌های اخیر با ورود ایمونوتراپی و ترکیب‌های جدید گسترش یافته‌اند.

برای برخی بیماران منتخب، درمان حفظ مثانه نیز قابل بررسی است. این رویکرد معمولاً شامل برداشت حداکثری تومور با TURBT و سپس ترکیب پرتودرمانی و شیمی‌درمانی همزمان است و نیاز به انتخاب دقیق بیمار و پیگیری منظم دارد.

بهترین روش برای همه بیماران یکسان نیست. تصمیم میان جراحی، درمان حفظ مثانه و سایر گزینه‌ها باید بر اساس مرحله بیماری، ویژگی‌های تومور، وضعیت عمومی بیمار و ترجیحات او توسط تیم درمان گرفته شود.

آیا سرطان مثانه بعد از درمان عود می‌کند؟

سرطان مثانه، به‌خصوص نوع غیرتهاجمی به عضله، می‌تواند پس از درمان دوباره ایجاد شود. بااین‌حال احتمال عود و خطر پیشرفت برای همه بیماران یکسان نیست.

درجه و مرحله تومور، تعداد و اندازه ضایعات، وجود کارسینوم درجا (CIS)، سابقه عود و پاسخ به درمان از عواملی هستند که پزشک برای تخمین خطر در نظر می‌گیرد.

به همین دلیل، بیماران پس از درمان معمولاً برنامه پیگیری مشخصی دارند که ممکن است شامل سیستوسکوپی دوره‌ای و در شرایط مناسب سیتولوژی ادرار یا تصویربرداری باشد.

فاصله بین بررسی‌ها برای همه بیماران یکسان نیست و بر اساس گروه خطر و سابقه بیماری تعیین می‌شود. رعایت برنامه پیگیری اهمیت زیادی دارد، زیرا می‌تواند به شناسایی عود یا پیشرفت بیماری در زمان مناسب کمک کند.

آیا آزمایش غربالگری برای سرطان مثانه وجود دارد؟

در حال حاضر غربالگری روتین سرطان مثانه برای افراد بدون علامت و با خطر متوسط توصیه نمی‌شود، زیرا شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد چنین غربالگری‌ای مرگ‌ومیر ناشی از سرطان مثانه را کاهش می‌دهد.

در برخی افراد دارای عوامل خطر بالا ممکن است پزشک بر اساس شرایط فردی بررسی‌های خاصی را در نظر بگیرد.

برای عموم افراد، توجه به علائمی مانند خون در ادرار و مراجعه برای بررسی علت آن اهمیت بیشتری دارد.

خلاصه مقاله در یک نگاه

موضوع	توضیحات کلیدی
تعریف بیماری	رشد غیرطبیعی سلول‌های پوشش داخلی مثانه (عمدتاً سلول‌های اروتلیال).
مهم‌ترین علامت	وجود خون در ادرار (هماچوری) که معمولاً بدون درد است.
اصلی‌ترین عامل خطر	استعمال دخانیات (مسئول نیمی از موارد ابتلا).
بهترین روش تشخیص	سیستوسکوپی (مشاهده داخل مثانه با دوربین) و نمونه‌برداری.
درمان مراحل اولیه	جراحی کم‌تهاجمی TURBT همراه با دارودرمانی داخل مثانه‌ای (BCG یا شیمی‌درمانی موضعی).
اهمیت پیگیری	به دلیل احتمال بالای عود، معاینات دوره‌ای پس از درمان حیاتی است.